Dijital Olgunluk Değerlendirmesi Nasıl Yapılır?

Dijital Dönüşüm, bir kurum veya bölümün, dijital teknolojileri işinin tüm alanlarında (ürün/hizmet,süreçler, kültür vb.) kullanarak paydaşlarına daha uygun değerler sunması ve daha rekabetçi hale gelmesidir. Bu dönüşümün sağlıklı ilerleyebilmesi için kurumun bugün nerede durduğunun net bir şekilde tespit edilmesi gerekir. Dijital olgunluk değerlendirmesi de tam olarak bu ihtiyaca cevap veren, yapılandırılmış bir süreç olarak tasarlanır.

Dönüşümün 4 Adımı

Dijital dönüşüm çalışması, birbirini izleyen dört ana adım üzerinden yürütülür. Hazırlık adımında, kurumun mevcut durumu belirlenir, dönüşümün faydaları anlatılır, üst yönetimin desteği alınır ve bir dijital dönüşüm stratejisi oluşturulur; projelerin finansmanı ayarlanır, gerekli altyapı bileşenleri (kadrolar dahil) kurulur ve ilgili eğitimler düzenlenir. Karar adımında, projelerin analizleri ve optimizasyonu yapılır, öncelikler belirlenir ve iyi tanımlanmış, kısa sürecek, faydası ölçülebilir projelerle başlanır. Uygulama adımında, topyekün geçişten önce pilot uygulamalar yapılır, uçtan uca bir veya birkaç süreci kapsayan uygulamalar ölçeklendirilir ve iç çatışmalar yönetilir. Son olarak öğrenme ve öğrendiğini uygulamaya alma adımında, dijitalleşme faaliyet sisteminde gerekli değişiklikler yapılır, eksik yetkinlikler geliştirilir ve proje öncelikleri güncellenir.

8 Eksende Olgunluk Ölçümü

Kurumun dijital olgunluk seviyesi, sekiz farklı eksen altında sektöre göre şirkete göre değişiyor.Vizyon ve strateji ekseninde dijital farkındalık, ortak vizyon, dijital iş modelleri ve yol haritası incelenir. Veri yönetişimi ve veri mimarisi ekseninde veri politikaları, veri kalitesi ve veri haritaları değerlendirilir. Operasyonlar ekseni, ArGe’den tedarik zincirine, üretimden lojistiğe kadar tüm süreçlerdeki veri odaklılığı ve teknoloji kullanımını kapsar. Müşteriler ekseninde talep tahminleme, CRM kullanımı ve dijital pazarlama gibi konular incelenirken; insan, organizasyon ve kültür ekseni organizasyonel yapı, dijital kültür bileşenleri ve değişim yönetimini ele alır. Kaynaklar ve yetkinlikler ekseninde finansal, fiziksel ve insan kaynakları değerlendirilir; analitik altyapı ve yetkinlikler ekseni raporlama, modelleme ve ileri seviye algoritma kullanımını kapsar. Son olarak ekosistem ekseni, iş gücü ekosistemleri ve ağ etkileri oluşturma yetkinliğini inceler.

Anket, Saha Çalışması ve Gelişim Alanlarının Belirlenmesi

Uygulanan dijital olgunluk anketinin ardından, sonuçların detaylı analizi ve değerlendirmesi yapılır. Anket bulgularını test etmek amacıyla sahada gözlem ve görüşmeler gerçekleştirilir; bu sayede gelişim alanları somut örnekler ve öneriler ile detaylandırılır. Süreç, nihai analiz ve değerlendirme ile tamamlanır. Bu aşamada ayrıca, dijitalleşmeye uygun süreçler önceliklendirilerek olgunlukları artırılır. Sürecin kritikliği ve mevcut olgunluk seviyesi göz önünde bulundurularak, süreç aşamaları ve metrikleri tanımlanır, sürekli gelişimin temelleri atılır ve veriye dayalı performans takibi mekanizmaları kurgulanır.

Gelişim Alanlarının Önceliklendirilmesi

Belirlenen gelişim alanları, projenin çekiciliği (satış artırma, birim maliyet düşürme veya birim fiyat artırmaya etkisi) ve kurumun hazırlık seviyesi (gerekli yetkinlikler, kaynaklar, kültürel ögeler ve projeye inanç) baz alınarak önceliklendirilir. Hem çekiciliği hem hazırlık seviyesi yüksek olan projelerle öncelikli olarak başlanırken, hazırlık seviyesi düşük ancak çekici projeler için önce gerekli hazırlıklar tamamlanır. Çekiciliği düşük projeler ise gözden geçirilir, ertelenir veya vazgeçilir.

Olgunluk Kategorileri

Yapılan analiz sonucunda kurum, beş olgunluk kategorisinden birine yerleştirilir. Reaktif kategorisindeki kurumlarda vizyon ve yönetişim eksikliği, kısmi uygulamalar ve sınırlı yetkinlik gözlenir. Farkında kategorisinde vizyon çalışmaları başlamış, yol haritası belirlenmiş ancak bilgi ve tecrübe sınırlıdır. Dijital kategorisindeki kurumlarda yönetim planları ve sayısallaştırma çalışmaları mevcuttur, ancak etkinlik sınırlı kalır. İleri kategorisinde vizyon sahipliği, iyi yönetişim, güncel teknoloji kullanımı ve olgun planlar öne çıkar. Dönüşmüş kategorisindeki kurumlar ise vizyoner bir yaklaşıma, güçlü yönetişime, ileri teknoloji ve uygulamalara, kültürel olgunluğa, ölçekli çevik çalışmalara ve ekosistem entegrasyonuna sahiptir.

Sonuç

Dijital olgunluk değerlendirmesi, kurumun dijital dönüşüm yolculuğuna sağlam bir temel oluşturmasını sağlayan sistematik bir süreçtir. Hazırlıktan uygulamaya uzanan dört adımlı yaklaşım, sekiz eksende yürütülen kapsamlı ölçüm, saha çalışmalarıyla desteklenen analiz ve gelişim alanlarının doğru önceliklendirilmesi bir araya geldiğinde, kurum kendi olgunluk seviyesini net bir şekilde görür ve bir sonraki seviyeye geçiş için atması gereken adımları somut bir şekilde tanımlayabilir.